Introductie:
Alejandro G. Iñárritu is zo’n regisseur bij wie je zelden “even lekker ontspant”. Zijn films pakken je meestal bij je kraag, zetten je in een kamer vol schuldgevoel, verdriet, ego en overlevingsdrang, en doen daarna rustig het licht uit. Gezellig? Niet altijd. Onvergetelijk? Absoluut.
Wat Iñárritu zo bijzonder maakt, is zijn gevoel voor menselijke breekbaarheid. Zijn personages zijn vaak beschadigd, trots, wanhopig of op zoek naar verlossing. Hij maakt films over mensen die proberen overeind te blijven terwijl het leven ze net iets te hard tegen de borst duwt. Soms groots en technisch verbluffend, soms rauw en intiem, maar bijna altijd emotioneel geladen.
Voor Panda Bytes is dit precies zo’n filmmaker die je niet alleen kijkt, maar voelt. Zijn films blijven hangen als een blauwe plek waar je per ongeluk steeds weer op drukt. Pijnlijk, maar ergens ook fascinerend.
Amores Perros (2000)
Regisseur: Alejandro González Iñárritu
Met Amores Perros zette Iñárritu zichzelf meteen stevig op de kaart. Dit is geen voorzichtige debuutfilm die beleefd aanklopt, maar een rauwe, nerveuze en soms ronduit genadeloze mozaïekfilm over liefde, verlies en geweld in Mexico-Stad.
De film bestaat uit meerdere verhaallijnen die via een auto-ongeluk met elkaar verbonden raken. Je volgt onder meer een jonge man die verliefd is op de vrouw van zijn broer, een model wier leven na een ongeluk instort en een dakloze huurmoordenaar met een verleden dat zwaarder weegt dan hij wil toegeven. Op papier klinkt dat misschien als veel, maar Iñárritu houdt alles strak bij elkaar door één overkoepelend gevoel: niemand komt ongeschonden door het leven.
Wat Amores Perros zo krachtig maakt, is de energie. De film voelt alsof hij constant onder spanning staat. De straten, de huizen, de gevechten, de blikken tussen personages; alles ademt onrust. Je merkt meteen dat Iñárritu geïnteresseerd is in mensen op breekpunten. Niet wanneer ze netjes functioneren, maar wanneer ze keuzes maken die ze zelf nauwelijks begrijpen.
Ook bijzonder is hoe dieren, vooral honden, door de film heen terugkomen als spiegels van menselijke verlangens en agressie. Dat maakt de film soms ongemakkelijk, maar ook thematisch sterk. Hier zie je al veel van wat later typisch Iñárritu zou worden: verstrengelde levens, morele twijfel, pijnlijke consequenties en personages die zichzelf net zo hard verwonden als anderen.
Kijktip: kijk deze film niet als luchtige avondvulling. Neem er echt de tijd voor, want Amores Perros is intens, lang en emotioneel zwaar. Maar als je wilt begrijpen waar Iñárritu’s stijl vandaan komt, is dit de perfecte start.
21 Grams (2003)
Regisseur: Alejandro González Iñárritu
Na Amores Perros maakte Iñárritu met 21 Grams opnieuw een mozaïekfilm, maar deze keer in het Engels en met een cast die werkelijk alles uit de kast haalt. Sean Penn, Naomi Watts en Benicio del Toro spelen drie mensen die door een tragisch ongeluk met elkaar verbonden raken. Geen van hen komt daar heelhuids uit.
De titel verwijst naar het idee dat een lichaam na de dood 21 gram zou verliezen, alsof dat het gewicht van de ziel is. Of je dat nu letterlijk neemt of niet, de film gebruikt dat uitgangspunt vooral als emotionele vraag: wat blijft er van een mens over na verlies?
Wat deze film anders maakt dan veel drama’s, is de gefragmenteerde montage. Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. Je krijgt stukjes verleden, heden en toekomst door elkaar, alsof je een gebroken spiegel probeert te herstellen. Dat kan in het begin wat verwarrend zijn, maar langzaam wordt duidelijk dat deze vorm perfect past bij het onderwerp. Verdriet werkt ook niet netjes op volgorde. Schuldgevoel ook niet.
De personages in 21 Grams zijn allemaal op hun eigen manier kapot. De één zoekt vergeving, de ander wraak, de ander betekenis. Iñárritu toont dat zonder het makkelijk te maken. Niemand is volledig goed of slecht. Iedereen strompelt door.
Naomi Watts is hier bijzonder sterk. Haar rol is rauw, verdrietig en soms moeilijk om naar te kijken, maar nooit gespeeld op effect. Ook Benicio del Toro geeft de film een diepe morele spanning, vooral doordat zijn personage religie gebruikt als houvast, maar ondertussen worstelt met schuld die niet zomaar weg te bidden valt.
Kijktip: laat je niet afschrikken door de niet-lineaire structuur. Geef de film de ruimte om zijn puzzel te leggen. Tegen het einde vallen de emotionele stukken harder op hun plek dan je misschien verwacht.
Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) (2014)
Regisseur: Alejandro González Iñárritu
Met Birdman maakte Iñárritu misschien wel zijn meest speelse film, al is “speels” hier relatief. Dit blijft een film over ego, angst, artistieke onzekerheid en de wanhopige behoefte om serieus genomen te worden. Alleen doet hij dat met meer humor, vaart en visuele bravoure dan je misschien van hem gewend bent.
Michael Keaton speelt Riggan Thomson, een voormalig superheldenacteur die ooit beroemd werd als Birdman. Nu probeert hij op Broadway erkenning te krijgen als serieuze kunstenaar. Dat klinkt al heerlijk meta, zeker omdat Keaton zelf natuurlijk jarenlang met Batman werd geassocieerd. De film speelt slim met die laag, zonder er een goedkope grap van te maken.
Wat Birdman direct herkenbaar maakt, is de stijl. De film lijkt grotendeels opgenomen als één lange take. Camera’s zweven door gangen, kleedkamers, straten en podia, alsof je gevangen zit in Riggans hoofd. Dat geeft de film een nerveuze energie. Alles voelt alsof het elk moment kan instorten.
En eigenlijk is dat precies waar de film over gaat. Riggan probeert zijn carrière, familie, reputatie en zelfbeeld bij elkaar te houden, maar overal zitten scheuren. Zijn dochter ziet hem niet meer als held. Critici ruiken bloed. Collega’s zijn onvoorspelbaar. En ondertussen praat een innerlijke Birdman-stem hem steeds verder de afgrond in.
Toch is Birdman niet alleen zwaar. De film is vaak scherp, absurd en verrassend grappig. Vooral de satire op Hollywood, theatermensen en kunstkritiek is heerlijk venijnig. Iñárritu prikt door de ijdelheid van acteurs heen, maar toont ook hoeveel kwetsbaarheid daaronder zit.
Kijktip: let vooral op de overgangen tussen scènes. De film voelt als een technische goocheltruc, maar onder die vorm zit een behoorlijk menselijk verhaal over faalangst en erkenning.
The Revenant (2015)
Regisseur: Alejandro González Iñárritu
The Revenant is Iñárritu op zijn grootst, koudst en fysiekst. Dit is geen film die je comfortabel bekijkt met een dekentje en snacks, al kan dat natuurlijk wel. Maar de film zelf voelt als een uitputtingsslag. Je ziet kou, modder, bloed, adem, sneeuw en pure overlevingsdrang.
Leonardo DiCaprio speelt Hugh Glass, een pelsjager die na een gruwelijke berenaanval voor dood wordt achtergelaten. Wat volgt, is een lange tocht door een meedogenloze wildernis, gedreven door pijn, woede en wraak. Het verhaal is simpel, bijna oersimpel, maar Iñárritu maakt er een zintuiglijke ervaring van.
De natuur in The Revenant is geen mooie ansichtkaart. Ze is prachtig, maar ook onverschillig. Bossen, rivieren en bergen lijken voortdurend te zeggen: jouw drama interesseert me helemaal niets. Dat maakt de film krachtig. De mens is hier klein, kwetsbaar en koppig.
Visueel is dit misschien Iñárritu’s meest overweldigende werk. Het natuurlijke licht, de lange takes en de fysieke intensiteit zorgen ervoor dat je bijna voelt hoe koud het is. De bekende berenaanval is niet alleen spannend, maar ook akelig tastbaar. Geen superhelden actie, maar paniek, pijn en overleven.
Toch is The Revenant meer dan een wraakfilm. Onder de oppervlakte gaat het over verlies, koloniale gewelddadigheid, vaderschap en de grens tussen mens en dier. DiCaprio’s rol is vooral lichamelijk. Veel kreunen, kruipen, strompelen en staren. Maar juist daardoor voelt zijn overleving zwaar.
Tom Hardy verdient ook aandacht als Fitzgerald, een man die tegelijk verachtelijk en menselijk blijft. Hij is geen simpele slechterik, maar iemand die volledig gevormd lijkt door angst en eigenbelang.
Kijktip: kijk deze film op een zo groot mogelijk scherm. The Revenant verliest veel kracht op een telefoon of laptopje. Dit is cinema die ruimte nodig heeft.
Waarom Alejandro G. Iñárritu blijft hangen
Iñárritu is geen makkelijke regisseur, en dat is precies waarom zijn films belangrijk blijven. Hij maakt zelden films die je simpelweg “leuk” noemt. Zijn werk vraagt iets van je. Aandacht, geduld, emotionele beschikbaarheid en soms ook een stevige maag.
Zijn beste films gaan over mensen die breken, maar niet zomaar verdwijnen. Ze blijven zoeken naar betekenis, liefde, vergeving of erkenning, zelfs wanneer ze eigenlijk al te ver zijn gegaan. Dat maakt zijn cinema soms zwaar, maar ook bijzonder menselijk.
Van de rauwe chaos van Amores Perros tot de ijzige overlevingsstrijd van The Revenant: Iñárritu laat steeds zien hoe kwetsbaar mensen zijn wanneer controle wegvalt. En misschien is dat precies waarom zijn films blijven nazinderen. Ze tonen geen nette levenslessen, maar rafelige mensen in situaties waar geen simpele uitweg bestaat.
