Introductie:
Sommige regisseurs maken films over grote gebeurtenissen. Joachim Trier maakt films over wat erna komt. Over de stilte na een gesprek, de twijfel na een beslissing en het ongemak dat ontstaat wanneer het leven niet synchroon loopt met onze verwachtingen. Zijn cinema is introspectief zonder navelstaarderig te worden, persoonlijk zonder exclusief te zijn. Iedereen herkent zich ergens in zijn personages, al is het soms tegen wil en dank.
In deze editie van Regisseurs & Reminders staan wij stil bij vier films van Joachim Trier die wij nooit mogen vergeten. Niet omdat ze schreeuwen om aandacht, maar juist omdat ze zachtjes blijven fluisteren, zelfs lang nadat het scherm zwart is geworden. Bij Panda Bytes zien wij Trier als een van de belangrijkste chroniqueurs van moderne onzekerheid, iemand die het alledaagse bestaan filmt met een bijna pijnlijke precisie.
Joachim Trier: de cinema van het innerlijke conflict
Joachim Trier wordt vaak geassocieerd met de Noorse filmstroming, maar zijn werk overstijgt nationale grenzen. Zijn verhalen spelen zich af in Oslo, maar de thema’s zijn universeel: ambitie, spijt, liefde, verlies en de angst om verkeerde keuzes te maken. Trier is gefascineerd door mensen die zichzelf observeren terwijl ze leven, die voortdurend reflecteren en daardoor soms juist vastlopen.
Zijn stijl is herkenbaar maar nooit opdringerig. Hij combineert klassieke vertelstructuren met essayistische elementen, voice-overs, tijdsprongen en herinneringen die niet altijd betrouwbaar zijn. Muziek speelt een belangrijke rol, niet als emotionele dwang, maar als geheugenanker. Trier vertrouwt op zijn publiek en laat ruimte voor interpretatie.
Laten we kijken naar vier films die samen een indrukwekkend portret vormen van een regisseur die de kwetsbaarheid van het moderne bestaan beter begrijpt dan bijna wie ook.
1. Reprise (2006)
Regisseur: Joachim Trier
Met Reprise maakte Joachim Trier een debuut dat meteen duidelijk maakte dat hier een unieke stem aan het woord was. De film volgt twee jonge vrienden, Erik en Phillip, die allebei schrijver willen worden. Wanneer hun manuscripten naar uitgevers worden gestuurd, splitsen hun levens zich langzaam maar onvermijdelijk in verschillende richtingen.
Reprise is een film over ambitie en jaloezie, maar vooral over de romantiek en wreedheid van artistieke dromen. Trier toont hoe succes niet alleen bevrijdt, maar ook vervreemdt. Phillip krijgt erkenning, maar verliest zichzelf. Erik blijft achter met twijfel, maar behoudt een zekere stabiliteit.
De film speelt speels met tijd en mogelijkheid. Trier toont alternatieve toekomsten, hypothetische scènes en gedachten die nooit werkelijkheid worden. Dit maakt Reprise niet alleen een verhaal, maar een mentale ervaring. Het is alsof we in het hoofd van de personages zitten, meegezogen in hun hoop en angst.
Waarom we deze film nooit mogen vergeten: omdat hij perfect vangt hoe jong volwassen zijn voelt wanneer alles mogelijk lijkt en niets zeker is.
2. Oslo, August 31st (2011)
Regisseur: Joachim Trier
Waar Reprise nog barst van energie, is Oslo, August 31st ingetogen, melancholisch en meedogenloos eerlijk. De film volgt Anders, een man die tijdelijk de kliniek verlaat waar hij wordt behandeld voor drugsverslaving. Hij brengt een dag door in Oslo, ontmoet oude vrienden en wandelt door een stad die zowel vertrouwd als vervreemdend aanvoelt.
Deze film is losjes geïnspireerd op Le Feu Follet, maar Trier maakt er iets zeer eigens van. Oslo wordt geen decor, maar een spiegel. Cafés, parken en straten dragen herinneringen die Anders niet meer kan dragen. Elk gesprek confronteert hem met wat hij had kunnen zijn en wat hij nooit meer zal worden.
Wat deze film zo krachtig maakt, is zijn empathie zonder romantisering. Trier toont verslaving en depressie niet als tragische poëzie, maar als uitputting. Anders is intelligent, gevoelig en vriendelijk, maar ook leeg. Zijn wanhoop is stil en daardoor des te verpletterender.
Waarom we deze film nooit mogen vergeten: omdat hij laat zien hoe een stad vol leven ondraaglijk kan worden wanneer je innerlijk al afscheid hebt genomen.
3. Louder Than Bombs (2015)
Regisseur: Joachim Trier
Met Louder Than Bombs maakte Joachim Trier zijn Engelstalige debuut, maar thematisch bleef hij trouw aan zijn kern. De film draait om een gezin dat probeert verder te leven na de dood van de moeder, een oorlogsfotograaf. Vader en twee zoons rouwen elk op hun eigen manier, langs elkaar heen en vaak in stilte.
Trier onderzoekt hier hoe herinneringen verschillen per persoon. De moeder bestaat niet als één waarheid, maar als meerdere versies, afhankelijk van wie zich haar herinnert. De film springt tussen perspectieven en tijdslijnen, waardoor duidelijk wordt hoe subjectief rouw is.
Jesse Eisenberg en Gabriel Byrne spelen ingetogen en menselijk, maar het is vooral de structuur van de film die indruk maakt. Trier laat zien hoe gezinnen kunnen uiteenvallen zonder ruzie, puur door miscommunicatie en onuitgesproken pijn.
Louder Than Bombs gaat niet over spectaculaire trauma’s, maar over het sluimerende verdriet dat zich vastzet in dagelijkse routines.
Waarom we deze film nooit mogen vergeten: omdat hij rouw toont als een proces zonder einde of duidelijke vorm.
4. The Worst Person in the World (2021)
Regisseur: Joachim Trier
Met The Worst Person in the World bereikte Joachim Trier een breder publiek, zonder zijn nuance te verliezen. De film volgt Julie, een jonge vrouw die worstelt met liefde, carrière en identiteit in het hedendaagse Oslo. Verdeeld in hoofdstukken voelt de film als een roman over een leven dat nog niet besloten is.
Julie is geen heldin en geen antiheldin. Ze is zoekend, soms egoïstisch, soms liefdevol en vaak onzeker. Trier oordeelt niet. Hij observeert. De film vangt feilloos de verlammende vrijheid van een generatie met eindeloze keuzes en voortdurende zelfreflectie.
Stilistische momenten, zoals een scène waarin de tijd letterlijk stil lijkt te staan, voelen niet als trucjes, maar als emotionele vertalingen van innerlijke ervaringen. Renate Reinsve levert een indrukwekkende en kwetsbare prestatie die Julie onvergetelijk maakt.
Deze film is lichtvoetiger dan Triers eerdere werk, maar onder de humor en romantiek schuilt dezelfde existentiële ernst.
Waarom we deze film nooit mogen vergeten: omdat hij perfect verwoordt hoe het voelt om bang te zijn dat je leven langs je heen glipt terwijl je het probeert vast te houden.
De rode draad: leven met twijfel
Wat deze vier films verbindt, is Joachim Triers fascinatie voor twijfel. Zijn personages weten vaak wat ze voelen, maar niet wat ze ermee moeten doen. Ze reflecteren, analyseren en herinneren, soms tot verlamming toe. Trier veroordeelt dat niet. Hij erkent het als een fundamenteel onderdeel van het moderne bestaan.
Bij Panda Bytes zien wij in Triers werk een zeldzame eerlijkheid. Zijn films bieden geen oplossingen en geen geruststelling. Ze nodigen uit tot herkenning. Je hoeft zijn personages niet leuk te vinden om ze te begrijpen.
Waarom Joachim Trier ertoe doet
In een filmwereld die steeds vaker draait om snelheid, duidelijkheid en onmiddellijke emotie, durft Joachim Trier te vertragen. Hij vertrouwt op subtiliteit, op nuance en op het vermogen van de kijker om complexiteit te omarmen.
Zijn films herinneren ons eraan dat het leven zelden netjes is. Dat keuzes vaak pas betekenis krijgen wanneer het te laat is. En dat cinema een plek kan zijn waar we die ongemakkelijke waarheden onder ogen zien.
Deze vier films vormen samen een intiem dagboek van een regisseur die het menselijk innerlijk met uitzonderlijke precisie weet vast te leggen. Ze zijn geen afsluitende statements, maar open vragen.
Welke film van Joachim Trier heeft jullie het meest geraakt en waarom? En welke regisseur weten volgens jullie twijfel en menselijkheid net zo raak te vangen?
