Introductie:
Niet elk filmjaar voelt meteen helder. 2023 was zo’n jaar waarin veel films bij hun release indruk maakten, maar pas later echt bleven hangen. Niet omdat ze groots of spectaculair waren, maar omdat ze onderhuids werkten. Films die bij een eerste kijkbeurt misschien verwarrend, afstandelijk of juist te eenvoudig leken, maar die bij herziening ineens gelaagd, emotioneel en verrassend rijk blijken.
In dit artikel kijken we terug op drie films uit 2023 die duidelijk winnen bij een tweede kijkbeurt. Films die hun betekenis niet uitschreeuwen, maar rustig laten groeien. Bij Panda Bytes houden we juist van dit soort cinema. Films die je niet loslaten omdat ze iets uitleggen, maar omdat ze iets achterlaten.
Past Lives (2023)
Toen Past Lives in 2023 verscheen, werd de film vrijwel unaniem geprezen om zijn subtiliteit en emotionele finesse. Toch ervoeren sommige kijkers de film bij een eerste kijkbeurt als te klein of te terughoudend. Er gebeurt weinig, conflicten blijven impliciet en emoties worden nauwelijks uitgesproken.
Bij een tweede kijkbeurt verandert die ervaring ingrijpend. De film blijkt niet te draaien om wat er gebeurt, maar om wat er niet gebeurt. Om gemiste kansen, levens die net anders lopen en de vraag wie we hadden kunnen zijn. Herziening maakt duidelijk hoe zorgvuldig elke scène is opgebouwd en hoe veel betekenis er schuilt in stiltes en blikken.
Wat bij opnieuw kijken vooral opvalt, is hoe eerlijk de film is over volwassen keuzes. Liefde wordt hier niet geromantiseerd als iets alles overwinnend’s, maar getoond als iets dat soms moet wijken voor timing, verantwoordelijkheid en persoonlijke groei. De laatste scènes krijgen bij herziening een andere lading. Minder melancholisch, maar juist berustend.
Binnen het filmlandschap van 2023 voelt Past Lives bij herziening als een film die groeit met de kijker mee. Hoe ouder je bent, hoe harder hij binnenkomt.
Kijktip: let bij een tweede kijkbeurt op herhaling in dialogen en situaties. Wat hetzelfde lijkt, voelt anders.
Killers of the Flower Moon (2023)
Bij de eerste kijkbeurt wordt Killers of the Flower Moon vaak ervaren als een zware, lange film. Het tempo ligt laag, de speelduur is fors en de thematiek confronterend. Voor sommige kijkers voelt de film bij een eerste ontmoeting overweldigend en emotioneel uitputtend.
Bij herziening ontstaat er ruimte. Omdat je weet waar het verhaal naartoe gaat, verschuift de focus. Je kijkt minder naar het plot en meer naar de mechanismen van macht, uitbuiting en moreel verval. De film blijkt minder een misdaaddrama en meer een systemische tragedie.
Herziening maakt pijnlijk duidelijk hoe bewust de film is in zijn herhaling. Het geweld wordt niet opgevoerd om te choqueren, maar om te laten zien hoe genormaliseerd het is binnen het systeem dat wordt afgebeeld. Kleine momenten, die bij een eerste kijkbeurt misschien voorbijgaan, krijgen nu extra gewicht.
Wat bij opnieuw kijken vooral opvalt, is hoe de film empathie afdwingt zonder sentiment. Slachtoffers worden geen symbolen, maar mensen. En juist die keuze maakt de film bij herziening zwaarder, maar ook betekenisvoller.
In de context van 2023 is dit een film die niet gemaakt is om prettig te zijn, maar om te blijven knagen. En dat doet hij des te sterker wanneer je hem opnieuw durft te bekijken.
Kijktip: kijk de film bij herziening met aandacht voor ritme. De traagheid is inhoud, geen gebrek.
Beau Is Afraid (2023)
Bij weinig films uit 2023 liepen de reacties zo uiteen als bij Beau Is Afraid. Voor sommigen was het een meesterwerk, voor anderen een onnavolgbare nachtmerrie. Bij een eerste kijkbeurt kan de film overweldigend zijn. Chaotisch, extreem en emotioneel uitputtend.
Bij herziening verandert de chaos in structuur. Niet omdat alles logisch wordt, maar omdat de film zich laat lezen als een innerlijke beleving. Beau Is Afraid gaat niet over de werkelijkheid, maar over angst. Over hoe het voelt om constant bedreigd te worden door verwachtingen, schuld en zelfverwijt.
Herziening maakt zichtbaar hoe consistent de film eigenlijk is. Elk absurd element versterkt het gevoel van onveiligheid. Elke overdreven situatie weerspiegelt een innerlijke angst. Wat bij een eerste kijkbeurt voelt als overdaad, blijkt bij opnieuw kijken een bewuste stijlkeuze.
De film wordt bij herziening minder vermoeiend en juist tragisch. Beau is geen karikatuur, maar een extreem uitvergrote versie van menselijke onzekerheid. Dat maakt de film niet comfortabel, maar wel eerlijk.
Binnen het filmaanbod van 2023 is Beau Is Afraid een film die vraagt om herziening. Niet om hem leuker te maken, maar om hem beter te begrijpen.
Kijktip: kijk deze film opnieuw met de gedachte dat alles subjectief is. Het is Beau’s wereld, niet de echte.
Waarom 2023 vraagt om herziening
Deze drie films uit 2023 hebben iets belangrijks gemeen. Ze zijn niet ontworpen voor onmiddellijke bevrediging. Ze nemen de tijd, stellen zich kwetsbaar op en laten ruimte voor interpretatie. Bij een eerste kijkbeurt kan dat afstand creëren. Bij een tweede ontstaat juist verbinding.
Herziening verandert je perspectief. Je kijkt minder met verwachtingen en meer met aandacht. Je ziet verbanden die eerst verborgen bleven en voelt emoties die eerder werden overschaduwd door vorm of intensiteit.
Bij Panda Bytes geloven we dat dit de films zijn die blijven groeien. Films die niet alles uitleggen, maar iets losmaken. En soms is dat precies wat goede cinema hoort te doen.
Dit was 2023. Een filmjaar dat pas echt betekenis krijgt wanneer je terug durft te kijken. Welke film uit dit jaar werd voor jou beter bij een tweede kijkbeurt? Dat gesprek zetten we graag voort.
