Introductie:
Sommige acteurs bouwen een carrière op die zo indrukwekkend is dat bijna elke film automatisch een zekere klasse krijgt. Ian McKellen hoort absoluut in die categorie. Met zijn karakteristieke stem, theatrale achtergrond en enorme acteerervaring weet hij zelfs kleine rollen memorabel te maken.
Maar zelfs de grootste acteurs hebben films die geweldig uitpakken én films die minder goed landen. Dat hoort bij een lange carrière waarin risico’s worden genomen. En eerlijk gezegd: zonder risico’s krijg je ook geen echte hoogtepunten.
Bij Panda Bytes kijken we daarom graag naar beide kanten van een filmografie. Vandaag zetten we twee knallers en twee floppers uit het oeuvre van Ian McKellen op een rij. Films die laten zien hoe hoog zijn pieken kunnen zijn en hoe zelfs een groot acteur soms in een minder geslaagde productie belandt.
Twee Knallers
The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001)
Er zijn rollen die een acteur spelen. En er zijn rollen die een acteur bijna mythologisch maken. Voor Ian McKellen was dat zonder twijfel Gandalf in The Lord of the Rings trilogie van Peter Jackson.
In The Fellowship of the Ring maken we voor het eerst kennis met zijn versie van de beroemde tovenaar. Gandalf is wijs, krachtig, soms streng maar ook verrassend warm. McKellen speelt hem met een perfecte balans tussen humor en autoriteit.
Wat deze rol zo bijzonder maakt, is hoe natuurlijk hij voelt. Gandalf had makkelijk een overdreven fantasyfiguur kunnen worden, maar McKellen geeft hem een menselijke kern. Zijn dialogen voelen vaak als oude wijsheden die al eeuwen bestaan.
De film zelf veranderde de fantasycinema voorgoed. Grootschalige veldslagen, indrukwekkende landschappen en een emotioneel verhaal maakten The Lord of the Rings tot een cultureel fenomeen.
McKellen werd voor zijn rol zelfs genomineerd voor een Academy Award, iets wat zeldzaam is voor een fantasyfilm.
Waarom deze film een knaller blijft
Zelfs meer dan twintig jaar later voelt The Fellowship of the Ring nog steeds episch en tijdloos. En elke keer wanneer Gandalf verschijnt, krijgt het verhaal een extra laag magie.
Kijk-tip
Let bij een herbekijk op de kleine momenten van humor die McKellen toevoegt. Gandalf is niet alleen wijs, maar ook verrassend speels.
Gods and Monsters (1998)
Als Gandalf zijn meest iconische rol is, dan is Gods and Monsters misschien wel zijn meest indrukwekkende acteerprestatie.
In deze film speelt McKellen James Whale, de beroemde regisseur van klassieke horrorfilms zoals Frankenstein. Het verhaal speelt zich af in de laatste jaren van Whale’s leven wanneer hij terugkijkt op zijn carrière, zijn herinneringen en zijn eenzaamheid.
McKellen speelt het personage met een enorme emotionele diepte. Whale is briljant, sarcastisch, kwetsbaar en soms pijnlijk eerlijk.
De film draait minder om plot en meer om karakterstudie. Het is een intiem portret van een man die worstelt met ouderdom, herinneringen en de manier waarop de wereld hem inmiddels vergeten lijkt.
McKellen’s performance werd terecht genomineerd voor een Oscar voor Beste Acteur.
Waarom deze film zo bijzonder is
Gods and Monsters laat zien hoe krachtig McKellen kan zijn zonder grote decors of spektakel. Het is puur acteerwerk. Intiem, intelligent en emotioneel.
Kijk-tip
Let op de subtiele humor in McKellen’s dialogen. Zelfs in de meest melancholische momenten blijft Whale scherp en ironisch.
Twee Floppers
The Da Vinci Code (2006)
Op papier leek The Da Vinci Code een gegarandeerd succes. Het boek van Dan Brown was een wereldwijde bestseller, Ron Howard zat in de regiestoel en de cast bestond uit grote namen zoals Tom Hanks en Ian McKellen.
Toch bleek de film een gemengde ervaring.
McKellen speelt Sir Leigh Teabing, een excentrieke Britse historicus die een sleutelrol speelt in het mysterie rond de Heilige Graal. Zoals je van McKellen mag verwachten, speelt hij de rol met enthousiasme en charisma.
Maar de film zelf worstelt met zijn eigen verhaal. Het plot zit vol ingewikkelde uitleg, lange dialogen en complottheorieën die soms meer verwarrend dan spannend worden.
Hoewel de film commercieel succesvol was, werd hij door veel critici als teleurstellend ervaren.
Waarom deze film minder goed werkt
Het grootste probleem is het tempo. Grote delen van de film bestaan uit personages die ingewikkelde historische theorieën uitleggen, waardoor de spanning regelmatig stilvalt.
Kijk-tip
Als je de film opnieuw kijkt, focus dan vooral op McKellen’s performance. Hij lijkt de enige acteur die zichtbaar plezier heeft in het bizarre verhaal.
The Keep (1983)
Niet elke flop is een slechte film. Soms is een film vooral… vreemd. The Keep, geregisseerd door Michael Mann, valt precies in die categorie.
De film speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog wanneer Duitse soldaten een mysterieuze vesting in Roemenië bezetten. Daar blijkt een bovennatuurlijke kracht verborgen te zitten.
Ian McKellen speelt een joodse historicus die wordt betrokken bij het mysterie rond het fort.
Het probleem van The Keep is dat de productie chaotisch verliep. Grote delen van de film werden tijdens de montage veranderd en het oorspronkelijke verhaal raakte gedeeltelijk verloren.
Het resultaat is een film die visueel interessant is, maar narratief verwarrend.
Waarom deze film als flop wordt gezien
De film voelt onaf. Veel plotlijnen worden nauwelijks uitgelegd en het tempo is inconsistent.
Kijk-tip
Bekijk The Keep als een curiositeit uit de jaren tachtig. De sfeer en soundtrack hebben een unieke cultachtige charme.
De magie van Ian McKellen
Wat deze vier films uiteindelijk laten zien, is hoe breed de carrière van Ian McKellen is. Hij beweegt moeiteloos tussen:
- epische fantasy
- intieme drama’s
- historische films
- blockbusterproducties
Zelfs wanneer een film niet helemaal werkt, blijft McKellen bijna altijd interessant om naar te kijken.
Dat komt waarschijnlijk door zijn achtergrond in het theater. Hij brengt een klassieke acteerstijl mee die perfect werkt in grote rollen maar ook in kleine, persoonlijke verhalen.
Waarom zijn hoogtepunten zo hoog zijn
De beste rollen van Ian McKellen delen een aantal kenmerken. Zijn personages zijn vaak:
- intelligent
- moreel complex
- charismatisch
- licht ironisch
Of hij nu een tovenaar speelt, een filmregisseur of een historische figuur, hij brengt altijd een gevoel van autoriteit en ervaring mee.
Twee knallers, twee floppers
Elke lange filmcarrière bevat hoogtepunten en misstappen. Maar bij Ian McKellen vallen de hoogtepunten zo sterk op dat zelfs de mindere films zijn reputatie nauwelijks raken.
Van de magische wijsheid van Gandalf tot het emotionele portret in Gods and Monsters, zijn beste werk blijft indrukwekkend.
Bij Panda Bytes vinden we dat precies het leuke van filmgeschiedenis: ontdekken hoe zelfs grote acteurs soms struikelen, maar daarna weer iets briljants neerzetten.
Welke Ian McKellen rol vind jij het beste?
Is het Gandalf uit The Lord of the Rings, Magneto uit X-Men of misschien een van zijn theater achtige dramatische rollen?
Laat het ons weten. Soms zeggen de pieken én de misstappen samen het meest over een acteur.
