Vrach Frankenshteyn Review

Achttien jaar na de release van The X-Files: I Want to Believe krijgt bedenker Chris Carter een zeldzame tweede kans: een volledige director's cut van zijn eigen film, dit keer met de horror die destijds werd afgezwakt weer volop aanwezig. Onder de titel Vrach Frankenshteyn keren Fox Mulder en Dana Scully terug, en de vraag is of deze herziene versie eindelijk waarmaakt wat het origineel destijds beloofde.

Waar gaat het over

Dana Scully werkt inmiddels als arts in een katholiek ziekenhuis, waar ze de jonge Christian behandelt voor symptomen die lijken op de ziekte van Sandhoff. Wanneer FBI agent Mosley Drummy haar benadert voor hulp bij het opsporen van haar voormalige partner Fox Mulder, die al jaren als voortvluchtige leeft, stemt ze schoorvoetend toe. In ruil belooft de FBI de klopjacht op Mulder te staken als hij helpt bij het onderzoek naar de verdwijning van meerdere vrouwen in West Virginia, van wie de laatste een jonge FBI agent is.

De enige aanwijzing komt van Father Joe, een ontwijde priester die beweert gruwelijke paranormale visioenen van de misdaden te hebben. Dat spoor leidt Mulder en Scully naar een afgehakte menselijke arm en uiteindelijk naar een duistere, Frankenstein-achtige zaak rond een mysterieuze arts, waar de titel van deze versie naar verwijst. Onderweg moeten de twee oud-partners de spoken van hun verleden onder ogen zien, tegen de achtergrond van een ijskoud winterlandschap.

Wat de nieuwe titel treffend duidelijk maakt, is dat het niet zozeer het paranormale element is dat Mulder en Scully terugtrekt in de zaak, maar juist het feit dat Father Joe schijnbaar oprecht helderziende krachten bezit. Die twijfel tussen geloof en scepsis, altijd al de kern van de serie, staat ook in deze versie weer nadrukkelijk centraal.

David Duchovny en Gillian Anderson in Vrach Frankenshteyn — Mulder en Scully keren terug in Vrach Frankenshteyn

Klik om af te spelen, de video laadt pas dan

Meer horror, maar niet per se een beter verhaal

Chris Carter maakt geen geheim van wat er is veranderd: de rating gaat van PG-13 naar R, en de horrorelementen die destijds werden ingeperkt, krijgen nu volop de ruimte. Voor fans die het origineel altijd al te ingetogen vonden, is dat op zich een verademing, en de trailer belooft een aanzienlijk grimmigere, meer verontrustende toon dan de versie uit 2008.

Toch overtuigt dat niet alle recensenten. Op Rotten Tomatoes schommelen de eerste kritieken tussen de 5 en 5,5 op 10, met kritiek dat het een grotendeels ongewijzigd, weinig ambitieus verhaal blijft met een vlakke bijrolbezetting, ook al speelt het nu meer als een dubbele aflevering van de tv-serie dan als een op zichzelf staande film. Eén recensent noemt het resultaat ronduit een "gedurfd monster", maar dan niet in positieve zin. Anderen zijn milder en prijzen vooral hoe de film, ook in deze vorm, nog altijd goed weet te laten zien waarom Mulder en Scully een van de meest gedenkwaardige duo's uit de televisiegeschiedenis werden.

Wat werkt

Grimmigere, ongecensureerde horrorelementen
Nog altijd sterke chemie tussen Duchovny en Anderson
Zeldzame kans om Chris Carters oorspronkelijke visie te zien

Wat werkt minder

Grotendeels hetzelfde, weinig ambitieuze verhaal
Vlakke bijrolbezetting
Voelt meer als een dubbele tv-aflevering dan als film

Cast

David Duchovny Gillian Anderson Amanda Peet Billy Connolly Xzibit

Kijktip

Ben je fan van de serie en had je moeite met de gepolijste toon van het origineel uit 2008? Geef deze versie een kans puur voor de horroraanpassingen, maar verwacht geen compleet nieuw verhaal.

Waarom deze versie er nu pas komt

Toen The X-Files: I Want to Believe in 2008 uitkwam, had de serie al zes jaar niet meer op televisie gestaan. De film verdiende zijn budget terug, maar werd geen grote hit en kreeg destijds weinig lof voor het op zichzelf staande seriemoordenaarsverhaal. Chris Carter kreeg onlangs alsnog groen licht om een director's cut te maken die dichter bij zijn oorspronkelijke visie ligt, een zeldzame kans die maar weinig regisseurs achteraf nog krijgen.

Zowel de nieuwe director's cut als de originele versie uit 2008 zijn vanaf 14 augustus 2026 tegelijk beschikbaar op Disney+ en Hulu, wat kijkers de mogelijkheid geeft om beide versies naast elkaar te bekijken en zelf de verschillen te ontdekken. Voor trouwe fans van de serie is dat op zich al een unieke gelegenheid, ongeacht hoe de nieuwe versie individueel wordt beoordeeld.

Dat Disney, als moederbedrijf van zowel Disney+ als Hulu, deze zeldzame herziening mogelijk maakt, past bij een bredere trend waarin streamingdiensten filmmakers de ruimte geven om oudere werken opnieuw uit te brengen zonder het risico van een bioscooprelease. Voor Chris Carter is het een kans om, achttien jaar later, eindelijk de film te laten zien die hij destijds voor ogen had.