A Talent for Murder zet Helen Mirren neer als Patricia Highsmith, de schrijfster achter Tom Ripley, en laat haar een spelletje spelen met een jonge redacteur die haar komt overhalen voor nog één boek. Regisseur Anton Corbijn maakt er een kamerspel van met genoeg venijn om te vermaken, maar volgens veel critici te weinig bijt om echt te blijven hangen. Het resultaat is een film die vooral leeft van zijn twee hoofdrolspelers.
Waar gaat het over
We zitten in het begin van 1995. Edward Ridgeway, gespeeld door Alden Ehrenreich, is een ambitieuze jonge redacteur van een New Yorks uitgevershuis. Hij reist naar Zwitserland om Patricia Highsmith te bezoeken, de gevierde en notoir lastige misdaadschrijfster. Zijn opdracht is simpel: haar overhalen om nog één laatste Ripley roman te schrijven. Highsmith, drinkend en zichtbaar uitgekeken, wijst hem aanvankelijk af.
Dan verandert ze van gedachten, maar op een voorwaarde. Edward moet haar helpen bij het bedenken van een moord die niet ontdekt wordt. Zo ontstaat een dubbele vertelling: de schrijfster en de redacteur sleutelen aan een verhaal, terwijl Ripley in de fictie een huwelijk aangaat en kijkt hoe hij de familieleden kan wegwerken die tussen hem en een erfenis staan. Wanneer Edward in het echt de vrouw ontmoet die model lijkt te staan voor die fictieve bruid, beginnen de twee verhalen in elkaar over te lopen.
Het scenario is van Joanna Murray-Smith, die haar eigen toneelstuk Switzerland voor het scherm bewerkte. Dat merk je aan de opzet. Het grootste deel van de film speelt zich af in en rond één huis, met twee mensen die elkaar aftasten, bespelen en uitdagen. Wie houdt van dialoog en psychologische spelletjes, zit hier goed. Wie een klassieke moordthriller met tempo verwacht, moet zijn verwachtingen bijstellen.
Opvallend is hoe bewust de film speelt met Highsmiths eigen reputatie. Ze stond bekend als eenzelvig, scherp van tong en weinig sentimenteel over haar personages, en de film gebruikt dat beeld als speeltuin. Elke grap over haar drankgebruik of haar minachting voor de uitgeverswereld voelt als een knipoog naar wie de biografie kent. Dat maakt de eerste helft bijzonder onderhoudend, ook al blijft het steeds een film over een schrijfster en niet van haar.
Wat critici ervan vinden
De ontvangst is gemengd maar overwegend vriendelijk. Rotten Tomatoes meldde bij de eerste reacties ongeveer 85 procent positieve recensies, al zijn dat vroege cijfers die nog kunnen verschuiven. Time Out geeft 3 van de 5 sterren en noemt de film onderhoudend, vooral dankzij Mirren, die volgens de recensent enthousiast de nare kant van de schrijfster opzoekt. Het scenario mist volgens Time Out de scherpte van Highsmith zelf en blijft huiverig om de vragen die het oproept echt te beantwoorden.
FandomWire komt op 7 van de 10 en spreekt van een sterk koppel dat samen werkt als horror of komedie, met plotwendingen die plezier geven. TheWrap is nog enthousiaster en noemt Ehrenreich magnifiek, met een spel dat nooit in karikatuur vervalt, terwijl de film langzaam het tapijt onder je voeten wegtrekt. Dat laatste blad plaatst de film in de buurt van het dialooggedreven werk van Steven Soderbergh.
Er is ook scherpe kritiek. The Film Stage schrijft dat de film de nalatenschap van Highsmith niet waardig is en noemt hem competente middelmatigheid, met een onwaarschijnlijk concept, voorspelbare wendingen en veel gebruik van schrikeffecten en oneliners. Ook de band tussen schrijfster en redacteur voelt in die lezing oppervlakkig aan. Dat is meteen het belangrijkste dilemma: meet je de film af aan de romans, dan stelt hij teleur. Beoordeel je hem als vermaak, dan werkt hij een stuk beter.
Wat werkt
- Mirren en Ehrenreich vormen een geslaagd, antagonistisch duo
- De wisselwerking tussen werkelijkheid en fictie levert plezierige wendingen op
- Fraai beeld: kille buitenwereld tegenover een warm, rijk ingericht huis
Wat werkt minder
- Het script mist de scherpte en diepgang van Highsmiths romans
- Bijfiguren maken weinig indruk, wat het einde verzwakt
- Een deel van de wendingen is voorspelbaar
Cast
Kijk dit als een spel tussen twee acteurs en niet als een adaptatie van Highsmith. Wie de Ripley boeken kent, ziet extra knipogen, maar kennis is niet nodig. Houd er rekening mee dat de film in de Verenigde Staten een R rating kreeg voor seksuele inhoud en geweld.
Cast en makers
Helen Mirren speelt Patricia Highsmith en doet dat, naar het oordeel van meerdere critici, met zichtbaar plezier. Het ene blad noemt haar spel jaw dropping, het andere vindt het juist overdreven. Daar zit een kern van waarheid in: ze zet de schrijfster neer als een scherpe, chagrijnige en gevaarlijke tegenspeler die van elke zin een uitdaging maakt. Of je dat grandioos of te zwaar aangezet vindt, hangt af van je smaak.
Alden Ehrenreich heeft de lastige taak om tegelijk een sympathieke jongeman en een mogelijke moordenaar te zijn. Dat lukt hem, juist omdat hij de grens tussen die twee laat vervagen. Olivia Cooke speelt Clementine en haar fictieve tegenhanger, terwijl Juliet Stevenson de argwanende tante neerzet. Die bijrollen blijven volgens Time Out wat op de achtergrond, wat het slot minder zwaar laat wegen.
Anton Corbijn, bekend van A Most Wanted Man en The American, kiest voor stilte en sfeer in plaats van uitleg. De Zwitserse winterse buitenkant botst mooi met het warme huis en dat geeft de film een gesloten, benauwde toon. Het is verzorgd werk, al noemt de strengste recensent het mooi ogend vakwerk zonder echte ambitie.
Of de film blijft hangen, is de vraag. Er is geen scène die je maanden bijblijft, maar de samenwerking van de twee hoofdrolspelers geeft genoeg energie om de ruim opgezette dialogen te dragen. Voor een toneelbewerking is dat geen kleine prestatie, want wat op de bühne vanzelf spanning geeft, wordt op het scherm snel statisch. Corbijn weet dat grotendeels te vermijden.
Onderwerpen
Film ReviewMeer uit Film Review
Alles uit Film Review
Nog lang niet uitgelezen?
Elke dag nieuwe artikelen over films, series, games en tech. Met een humoristische twist, maar altijd eerlijk.
