Introductie:
Walton Goggins is het soort acteur dat een film binnenwandelt alsof hij onderweg per ongeluk een verkeerd gebouw is binnengelopen, om vervolgens binnen vijf minuten de hele productie over te nemen. Hij hoeft niet eens de hoofdrol te spelen. Geef hem een opvallend kapsel, een zuidelijk accent en twee scherpe dialogen, en je kijkt automatisch alleen nog maar naar hem.
Veel kijkers kennen hem vooral van series als Justified, The Shield, The Righteous Gemstones, Fallout en The White Lotus. Toch heeft Walton Goggins ook een interessante filmcarrière opgebouwd. Daarin speelt hij opvallend vaak mannen die je absoluut niet met je huissleutel, portemonnee of huisdier zou vertrouwen.
Zijn personages zijn luidruchtig, gevaarlijk, grappig, onvoorspelbaar of een merkwaardige combinatie van al deze eigenschappen. Tegelijkertijd weet Goggins bijna altijd iets menselijks te vinden in figuren die op papier niet veel meer lijken dan een schurk, crimineel of wandelend alarmsignaal.
Daarom is het hoog tijd om vijf films van Walton Goggins terug te spoelen. Niet alleen omdat hij er goed in speelt, maar vooral omdat zijn prestaties bij een tweede kijkbeurt vaak nog interessanter worden.
Waarom Walton Goggins iedere scène interessanter maakt
Sommige acteurs verdwijnen volledig in hun personage. Walton Goggins doet iets anders. Hij maakt ieder personage onmiskenbaar van hemzelf, zonder dat al zijn rollen hetzelfde aanvoelen.
Hij kan charmant glimlachen terwijl je onmiddellijk vermoedt dat er ergens een lichaam begraven ligt. Hij kan een dreigende scène grappig maken zonder de spanning weg te nemen. Zelfs wanneer hij een uitgesproken slechterik speelt, zoekt hij naar kleine details die het personage menselijker, zieliger of juist gevaarlijker maken.
Dat maakt zijn films bijzonder geschikt om opnieuw te bekijken. Tijdens de eerste kijkbeurt volg je meestal het verhaal. De tweede keer zie je hoe Goggins met blikken, stiltes, lichaamstaal en kleine stemveranderingen voortdurend extra informatie geeft.
1. Predators
In Predators wordt een groep gevaarlijke mensen wakker op een onbekende planeet. Al snel ontdekken ze dat ze niet toevallig bij elkaar zijn gebracht. Ze zijn uitgekozen als prooidieren voor buitenaardse jagers die hun vaardigheden willen testen.
Tussen de soldaten, huurmoordenaars en andere gewelddadige types bevindt zich Stans, een terdoodveroordeelde gevangene die wordt gespeeld door Walton Goggins. Hij is grof, impulsief en zo sociaal verfijnd als een omvallende drankautomaat.
Stans had gemakkelijk een eenvoudig bijpersonage kunnen worden. Hij is immers duidelijk aanwezig om spanning te veroorzaken, schunnige opmerkingen te maken en op ongelegen momenten ruzie te zoeken. Goggins maakt echter meer van hem.
Vanaf zijn eerste scènes is duidelijk dat Stans gevaarlijk is, maar ook doodsbang. Hij probeert zijn angst te verbergen achter agressie en grootspraak. Hoe bedreigender de situatie wordt, hoe harder hij probeert te bewijzen dat niets hem kan raken.
Bij een tweede kijkbeurt valt vooral op hoe goed Goggins de onzekerheid onder de bravoure zichtbaar maakt. Stans gedraagt zich alsof hij nergens bang voor is, maar zijn ogen vertellen een ander verhaal. Hij begrijpt dat hij voor het eerst in zijn leven tegenover een tegenstander staat die nog gewelddadiger is dan hijzelf.
Predators is geen subtiel psychologisch drama. Het is een stevige sciencefiction actiefilm waarin mensen door een jungle rennen terwijl buitenaardse jagers hen proberen te fileren. Toch geeft Goggins zijn personage net genoeg diepgang om hem meer te maken dan kanonnenvoer.
2. Django Unchained
Walton Goggins werkte meerdere keren samen met Quentin Tarantino, een regisseur die dol is op acteurs met uitgesproken gezichten, bijzondere stemmen en het vermogen om een eenvoudige zin als een complete dreigbrief te laten klinken.
In Django Unchained speelt Goggins Billy Crash, een meedogenloze handlanger op de plantage Candyland. Het is geen groot personage in termen van schermtijd, maar het is wel een rol die onmiddellijk blijft hangen.
Billy Crash is wreed, arrogant en overtuigd van zijn eigen macht. Hij behoort tot de mannen die zich sterk voelen zolang hun slachtoffers niet kunnen terugvechten. Goggins speelt hem daarom niet als een indrukwekkende meestercrimineel, maar als een sadistische lafaard die bescherming vindt binnen een gewelddadig systeem.
Tijdens een eerste kijkbeurt wordt zijn optreden gemakkelijk overschaduwd door Leonardo DiCaprio, Christoph Waltz, Jamie Foxx en Samuel L. Jackson. Dat is geen schande, want Django Unchained zit zo vol memorabele prestaties dat zelfs het meubilair bijna een acteernominatie verdient.
Toch loont het om bij een nieuwe kijkbeurt extra op Goggins te letten. Hij gebruikt zijn beperkte schermtijd bijzonder effectief. Zijn stem, houding en zelfgenoegzame blik vertellen precies wie Billy Crash is voordat het personage uitgebreid wordt toegelicht.
Goggins begrijpt bovendien de specifieke toon van Tarantino. Hij weet dat de personages groot en theatraal mogen zijn, zolang er onder die uitvergroting iets geloofwaardigs blijft zitten. Billy Crash is bijna karikaturaal, maar voelt nooit ongevaarlijk.
3. The Hateful Eight
Waar Goggins in Django Unchained nog een relatief kleine rol had, krijgt hij in The Hateful Eight veel meer ruimte. Hij speelt Chris Mannix, een voormalige Zuidelijke rebel die beweert onderweg te zijn naar het plaatsje Red Rock om daar sheriff te worden.
Of dat verhaal waar is, blijft lange tijd onduidelijk. Dat geldt overigens voor bijna alles wat in deze film wordt gezegd. The Hateful Eight draait om een groep reizigers die tijdens een sneeuwstorm vast komt te zitten in een afgelegen pleisterplaats. Iedereen heeft geheimen, niemand vertrouwt elkaar en de koffie blijkt ongeveer net zo riskant als de aanwezige vuurwapens.
Mannix is aanvankelijk een luidruchtige, racistische en irritante aanwezigheid. Hij praat voortdurend, beledigt bijna iedereen en lijkt vooral geïnteresseerd in zijn eigen status. Toch verandert zijn positie gedurende de film.
Goggins maakt van Mannix geen verborgen held. Hij probeert zijn afschuwelijke kanten niet weg te poetsen. Wel laat hij zien dat het personage slimmer en opmerkzamer is dan de anderen aanvankelijk denken. Achter zijn grote mond zit iemand die uitstekend begrijpt hoe macht, angst en wantrouwen werken.
Bij een tweede kijkbeurt wordt duidelijk hoeveel informatie Goggins in zijn reacties stopt. Mannix luistert beter dan hij doet voorkomen. Terwijl andere personages hem onderschatten, observeert hij de ruimte en probeert hij uit te vinden wie liegt.
Zijn samenwerking met Samuel L. Jackson levert enkele van de sterkste momenten van de film op. De twee personages hebben alle reden om elkaar te haten, maar worden door de omstandigheden gedwongen om naar elkaar te luisteren.
The Hateful Eight is lang, traag en praatgraag. Precies daarom wordt de film bij herhaling beter. Wanneer je het mysterie al kent, kun je meer aandacht besteden aan de acteurs. Goggins blijkt dan een van de belangrijkste krachten van het verhaal te zijn.
4. Tomb Raider
In Tomb Raider neemt Alicia Vikander de rol van avonturier Lara Croft op zich. Haar zoektocht naar haar verdwenen vader brengt haar naar een afgelegen eiland, waar ze tegenover Mathias Vogel komt te staan.
Vogel wordt gespeeld door Walton Goggins. Op papier is hij een klassieke filmschurk: een leider van een gewapende expeditie die bereid is over lijken te gaan om zijn opdracht te voltooien. Goggins kiest echter niet voor een overdreven, lachende superschurk.
Zijn Vogel is vermoeid.
Dat klinkt misschien niet direct spannend, maar het maakt het personage juist interessanter. Deze man zit al jaren vast op een eiland en wil maar één ding: naar huis. Zijn gewelddadigheid komt niet voort uit plezier of wereldheerschappij, maar uit frustratie, obsessie en complete mentale uitputting.
Goggins speelt hem als een man die ooit waarschijnlijk redelijk normaal was, maar langzaam is leeggelopen. Hij heeft geen geduld meer voor heldhaftige toespraken of morele discussies. Alles draait om het voltooien van zijn missie.
Bij een nieuwe kijkbeurt vallen de kleine keuzes in zijn optreden sterker op. Vogel spreekt beheerst, beweegt kalm en verheft zelden zijn stem. Daardoor voelt zijn geweld des te ongemakkelijker. Hij hoeft niet te schreeuwen om gevaarlijk te zijn.
Tomb Raider is misschien niet de meest vernieuwende avonturenfilm ooit gemaakt, maar Goggins geeft de antagonist meer karakter dan het scenario hem aanvankelijk lijkt te gunnen.
5. Fatman
Wie altijd al wilde zien hoe Mel Gibson als een verbitterde kerstman wordt opgejaagd door Walton Goggins, kan opgelucht ademhalen. Fatman bestaat echt.
De film speelt met het idee dat de kerstman een echte man is die een noodlijdende werkplaats runt. Wanneer een verwend kind een stuk steenkool ontvangt, huurt hij een huurmoordenaar in om de kerstman uit de weg te ruimen.
Die huurmoordenaar, bekend als de Skinny Man, wordt gespeeld door Goggins. Hij is obsessief, methodisch en heeft zelf een ingewikkelde geschiedenis met Kerstmis. Daardoor voelt zijn opdracht voor hem niet alleen zakelijk, maar ook persoonlijk.
Fatman balanceert tussen zwarte komedie, actiefilm en bizarre kerstfantasie. Dat had gemakkelijk een rommeltje kunnen worden. Soms is het dat eerlijk gezegd ook, maar Goggins speelt zijn rol met zo veel overtuiging dat je meegaat in de absurditeit.
Hij knipoogt niet voortdurend naar het publiek. Hij speelt de Skinny Man alsof hij in een bloedserieuze misdaadthriller zit. Juist daardoor werkt de humor. Hoe gekker de situatie wordt, hoe geconcentreerder Goggins lijkt te worden.
Bij een tweede kijkbeurt kun je beter waarderen hoe zorgvuldig hij het personage opbouwt. De Skinny Man is een gevaarlijke gek, maar zijn obsessie komt voort uit oude teleurstellingen en een diep gevoel van afwijzing. Natuurlijk praat dat het inhuren van een moordenaar tegen de kerstman niet goed. Het maakt hem alleen net iets fascinerender.
Walton Goggins verdient meer dan het etiket ‘die ene acteur’
Walton Goggins wordt nog regelmatig omschreven als een herkenbare bijrolacteur. Dat is technisch gezien niet altijd onjuist, maar het doet hem wel tekort. Hij is niet alleen de man die je ergens van kent. Hij is vaak de reden waarom je een scène jaren later nog herinnert.
In Predators maakt hij van een grove gevangene een verrassend menselijk personage. In Django Unchained gebruikt hij een beperkte hoeveelheid schermtijd om een bijzonder onaangename schurk neer te zetten. In The Hateful Eight krijgt hij de ruimte om humor, spanning en karakterontwikkeling te combineren. Tomb Raider laat zijn ingetogen dreiging zien, terwijl Fatman bewijst dat hij zelfs het vreemdste concept volledig serieus kan verkopen.
Dat is het bijzondere aan Walton Goggins. Hij lijkt nooit bang te zijn om een personage lelijk, ongemakkelijk of belachelijk te maken. Tegelijkertijd bewaakt hij altijd een klein stukje menselijkheid.
Wie deze films opnieuw bekijkt, ontdekt daarom meer dan vijf vermakelijke prestaties. Je ziet een acteur die precies begrijpt hoe je de aandacht trekt zonder de hele film uit balans te brengen.
Al moet eerlijk worden gezegd dat hij daar soms gevaarlijk dicht bij in de buurt komt. Zodra Walton Goggins in beeld verschijnt, hebben andere acteurs nu eenmaal tijdelijk pech.
Lees ook5 films zoals Heartstopper Forever: warme coming-of-age na Nick en CharlieMeer uit Film Nieuws
Alles uit Film Nieuws
Nog lang niet uitgelezen?
Elke dag nieuwe artikelen over films, series, games en tech. Met een humoristische twist, maar altijd eerlijk.
