Introductie:
Sommige filmjaren herinner je je vanwege één gigantische titel. Bij 2001 denken veel mensen onmiddellijk aan The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring, Harry Potter and the Philosopher’s Stone, Shrek of Ocean’s Eleven.
Maar voordat al dat grote eindejaarsgeweld losbarstte, was er september.
Een maand die 25 jaar later een verrassend allegaartje blijkt te hebben opgeleverd. Van Nicole Kidman die volledig losgaat in een zwarte komedie tot Michael Douglas die verstrikt raakt in een duister familiedrama. Van Keanu Reeves langs de zijlijn van een honkbalveld tot Ben Stiller die de modewereld probeert te redden met één blik.
Niet iedere film uit september 2001 werd een klassieker. Sommige werden zelfs behoorlijk hard afgestraft. Maar een kwart eeuw later zijn er genoeg titels die een nieuwe blik verdienen.
We spoelen terug naar september 2001.
1. Zoolander
Blue Steel.
Meer hoeven we eigenlijk niet te zeggen.
Ben Stiller speelde én regisseerde deze volkomen idiote satire op de modewereld, waarin mannelijk supermodel Derek Zoolander ontdekt dat achter alle catwalks, poses en belachelijk dure kleding een krankzinnig complot schuilgaat.
Het uitgangspunt is absurd.
De uitvoering nog veel absurder.
En precies daarom werkt Zoolander nog steeds.
Owen Wilson is geweldig als Hansel, Will Ferrell gaat volledig over de top als modegoeroe Mugatu en Stiller speelt Zoolander met een soort bloedserieuze domheid die onmogelijk na te doen lijkt.
Bij de oorspronkelijke release was Zoolander geen gigantische sensatie. In de jaren daarna groeide de film echter uit tot een cultkomedie waarvan scènes en uitspraken een heel eigen leven gingen leiden.
En dan hebben we het nog niet eens over de vraag die 25 jaar later nog steeds onbeantwoord voelt:
Hoe moeilijk kan linksaf slaan nou werkelijk zijn?
2. The Glass House
Er bestaat een bijzonder soort thriller die rond het begin van deze eeuw overal leek te zijn.
Een prachtig huis.
Een ogenschijnlijk perfect gezin.
Een paar vriendelijke mensen die nét iets te vriendelijk zijn.
En natuurlijk een tiener die als enige doorheeft dat er iets verschrikkelijk mis is.
Welkom bij The Glass House.
Leelee Sobieski speelt Ruby, die samen met haar jongere broer bij vrienden van haar overleden ouders terechtkomt. Hun nieuwe verzorgers wonen in een spectaculaire glazen villa in Malibu en lijken aanvankelijk alles voor de kinderen over te hebben.
Totdat Ruby vragen begint te stellen.
The Glass House werd destijds bepaald niet overladen met lof, maar is 25 jaar later een heerlijk voorbeeld van de glossy Hollywoodthriller uit het begin van de jaren nul.
Alles glanst. Iedereen heeft geheimen. En je weet vanaf ongeveer minuut tien dat je werkelijk niemand moet vertrouwen.
Soms heb je niet meer nodig voor een prima filmavond.
3. Hardball
Keanu Reeves heeft inmiddels ongeveer drie carrières achter de rug.
Hij was actieheld, sciencefiction icoon, internet legende en uiteindelijk John Wick.
Daartussen zit een film die gemakkelijk vergeten wordt: Hardball.
Reeves speelt Conor O’Neill, een gokker met flinke schulden die tegen betaling een honkbalteam van kinderen uit een achterstandswijk in Chicago gaat coachen.
Je kunt waarschijnlijk al een aardig deel van het verhaal voorspellen.
De ongeïnteresseerde coach raakt betrokken bij zijn spelers. De kinderen leren hem minstens zoveel als hij hun leert. Langzaam ontstaat er iets wat op een familie begint te lijken.
Maar Hardball durft uiteindelijk harder uit te halen dan je van een doorsnee sportfilm verwacht.
Juist daardoor bleef de film bij veel kijkers hangen.
En 25 jaar later is het bovendien fascinerend om Reeves te zien in een periode waarin Hollywood nog niet helemaal wist welk soort ster hij moest worden na The Matrix.
4. Don’t Say a Word
“Tell me what you want.”
Michael Douglas was rond deze periode bijna een genre op zichzelf.
Geef hem een succesvolle man, een gezin, een groot huis en één verschrikkelijk probleem en je had praktisch al een thriller.
In Don’t Say a Word speelt hij psychiater Nathan Conrad. Zijn dochter wordt ontvoerd en de ontvoerders willen geen geld.
Ze willen dat hij informatie loskrijgt van een jonge psychiatrische patiënt.
Vanaf dat moment begint een race tegen de klok.
Brittany Murphy speelt de mysterieuze Elisabeth Burrows en laat opnieuw zien hoeveel intensiteit ze in een rol kon leggen. Famke Janssen speelt Nathans vrouw, terwijl Sean Bean precies het soort man speelt waarvan je bij zijn eerste verschijning al weet dat gezellig koffie drinken waarschijnlijk niet zijn belangrijkste hobby is.
Don’t Say a Word is misschien geen Se7en of The Silence of the Lambs, maar als donkere studiothriller uit zijn tijd werkt hij nog verrassend goed.
Bovendien is het precies zo’n film die je tegenwoordig ineens tegenkomt en denkt:
O ja. Die bestond ook nog.
5. The Musketeer
Iedere generatie verdient blijkbaar zijn eigen versie van The Three Musketeers.
In 2001 besloot Hollywood alleen dat Alexandre Dumas blijkbaar niet genoeg actie had geschreven.
Dus kreeg The Musketeer zwaardgevechten die sterk beïnvloed waren door de spectaculaire choreografie van Aziatische actiefilms.
Het resultaat is merkwaardig.
Maar ook ontzettend vermakelijk.
Justin Chambers speelt D’Artagnan, terwijl Tim Roth zich heerlijk uitleeft als slechterik Febre. Catherine Deneuve duikt eveneens op en Peter Hyams nam de regie voor zijn rekening.
De film werd geen blijvende publieksfavoriet en verdween relatief snel naar de achtergrond.
Maar juist daarom is hij in 2026 interessant.
The Musketeer komt uit een periode waarin Hollywood regelmatig klassieke verhalen pakte en vervolgens dacht: wat als we hier gewoon véél meer actie in stoppen?
Subtiel is het niet.
Saai evenmin.
6. Birthday Girl
Nicole Kidman had in 2001 een behoorlijk absurd jaar.
Moulin Rouge!.
The Others.
En dan was er ook nog Birthday Girl.
Kidman speelt Nadia, een Russische vrouw die via internet wordt gekoppeld aan de verlegen Britse bankmedewerker John, gespeeld door Ben Chaplin.
John verwacht een romantische relatie.
Nadia blijkt nauwelijks Engels te spreken.
En daarna wordt alles alleen maar vreemder.
Wat begint als een merkwaardige romantische komedie schuift langzaam richting misdaadfilm en zwarte humor. Mathieu Kassovitz en Vincent Cassel maken de chaos compleet.
Het is vooral leuk om Kidman hier te zien spelen met het beeld dat mensen destijds van haar hadden.
Ze is charmant, mysterieus, grappig en gevaarlijk soms binnen dezelfde scène.
Birthday Girl behoort niet tot de eerste vijf films die mensen noemen wanneer ze haar carrière bespreken.
Misschien is dat precies waarom hij na 25 jaar zo leuk is om weer tevoorschijn te halen.
7. Hearts in Atlantis
En dan eindigen we met een film die misschien wel het beste past bij het idee van opnieuw ontdekken.
Hearts in Atlantis is gebaseerd op werk van Stephen King, maar verwacht geen Pennywise, bezeten hotel of moordlustige auto.
Dit is King in zijn melancholische stand.
Anthony Hopkins speelt Ted Brautigan, een mysterieuze oudere man die een bijzondere vriendschap ontwikkelt met de jonge Bobby Garfield.
Ted beschikt over vreemde gaven en lijkt bovendien op de vlucht voor mensen die hem koste wat kost willen vinden.
Maar het bovennatuurlijke element is eigenlijk niet het belangrijkste.
Hearts in Atlantis gaat vooral over jeugd.
Over die ene zomer die achteraf veel belangrijker bleek dan je destijds besefte. Over volwassenen die ineens uit je leven verdwijnen. En over het pijnlijke besef dat je nooit werkelijk terug kunt naar de plek waar je bent opgegroeid.
Anton Yelchin speelt de jonge Bobby en Anthony Hopkins hoeft nauwelijks zijn stem te verheffen om iedere scène naar zich toe te trekken.
Het is een kleine, soms sentimentele film.
Maar 25 jaar later voelt dat juist als een kracht.
Lees ook7 films uit september 2011 die vijftien jaar later een tweede kans verdienenConclusie:
September 2001 voelt inmiddels als een andere filmwereld
Terugkijken naar september 2001 levert niet alleen nostalgie op.
Het laat vooral zien hoeveel middelgrote films Hollywood destijds nog produceerde.
Een Michael Douglas-thriller kon gewoon naast een Keanu Reeves-sportdrama verschijnen. Nicole Kidman maakte een vreemde romantische misdaadkomedie. Ben Stiller mocht een complete film bouwen rond een achterlijk mannelijk model. En ergens tussendoor kreeg een relatief ingetogen Stephen King-verfilming met Anthony Hopkins gewoon een grote bioscooprelease.
Niet alle zeven films zijn meesterwerken.
Dat is eigenlijk juist het leuke.
Want films opnieuw ontdekken hoeft niet altijd te betekenen dat we voor de honderdste keer uitleggen waarom The Godfather geweldig is.
Soms is het veel leuker om een titel af te stoffen waarvan je het hoesje vroeger honderd keer bij de videotheek hebt zien staan.
En september 2001 blijkt daar 25 jaar later een verrassend goede maand voor te zijn.
Daarmee hebben we 1996 (30 jaar) en 2001 (25 jaar) gehad. De volgende wordt september 2006 / 7 films die twintig jaar later beter zijn dan je je herinnert.
Meer uit Film Nieuws
Alles uit Film Nieuws
Nog lang niet uitgelezen?
Elke dag nieuwe artikelen over films, series, games en tech. Met een humoristische twist, maar altijd eerlijk.
